Güçlü yatırım seçeneği: Franchise

Halihazırda kurumsallaşmış bir firmanın avantajlarından yararlanmayı sağlayan franchising, Türkiye’de 50 milyar dolarlık büyüklüğe sahip. Zincir sayısı bakımından Avrupa lideri olan Türkiye’de franchising için 4.000 ila 75.000 dolar arasında yatırım bütçeniz olması yeterli.

1495
PAYLAŞ

Sözleşmeye dayalı, direkt bütünleşmiş bir pazarlama sistemi olan franchising sisteminde markanın imtiyaz hakkı sahibi, belirli süre, koşul ve sınırları kapsayan anlaşmayla bağımsız yatırımcılara sistemini ve markasını kullandırıyor.

Bugün Türkiye’de 50 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşan franchise pazarı, yeni markalarla büyümeye devam ediyor. Börek, simit, kahve, çay, tatlı, çiğ köfte, kuru temizleme, oto yıkama ve gayrimenkul girişimcilerin yeni gözde alanları. Ulusal Franchise Derneği (UFRAD) verilerine göre, halen Türkiye’de 2.000 adede yakın zincir mağaza ve bunlara ait 50.000 adet civarında şube, franchising sistemini kullanıyor.

UFRAD’ın hazırladığı 2016 yılı Franchise Rehberi’ne göre Türkiye’de franchise giriş bedelleri 4.000 dolar ile 75.000 dolar arasında değişkenlik gösteriyor. Bu rakamlara işletme sermayesi, sürekli franchise bedeli ve reklam katkı payları dahil değil. Yeme-içme sektöründe öne çıkan konseptler ise simit, tavuk, döner, pizza ve pide oluyor. Son yıllarda kahve ve çay markaları da Türkiye’de büyük ilgi görüyor.

Genç girişimcilerin tüketiciler tarafından kabul görmüş markalara ağırlık verdiğini söyleyen UFRAD Başkanı Mustafa Aydın, “Gıda, emlak ve eğitim franchising sisteminin yaygın kullanıldığı sektörler olarak dikkat çekiyor. Ancak bugün baca temizliğinden cenaze hizmetlerine, ilaçlamadan hasta bakımına kadar her sektör franchise sistemi ile büyümeyi başardı. Franchising sektörünün doğduğu ülke olan ABD bu konuda öncü ülkelerden. Ancak son zamanlarda Uzakdoğu ve Avusturalya da franchising konusunda büyük gelişme göstermekte” diyor.

Türkiye’de bugün 2.000 adet civarında zincir işletmenin bulunduğunu belirten Mustada Aydın, sözlerine şöyle devam ediyor: “Bunların yüzde 24’ü yabancı, yüzde 76’sı yerli markalardan oluşuyor. Şube sayısı ise 50.000 adede ulaşıyor. Her sektörden birçok farklı markanın franchise uygulamalarıyla geliştiğini ve başarılı olduklarını görüyoruz. Hizmet ve gıda sektörü son dönemde hızlı bir büyüme gösteriyor. Bu sektörlerin büyümesine paralel şekilde, franchising sisteminde de çok hızlı bir büyüme oluştuğunu söyleyebiliriz.”

Türkiye zincir sayısında Avrupa lideri
Türkiye, zincir sayısı bakımından 2010 yılından bu yana Avrupa liderliği konumunu korumaya devam ediyor. İç pazarda yabancı markaların yükselişi bakımından da Avrupa lideri. Avrupa Franchise Federasyonu’na göre 2010 yılında franchise veren yerli markaların pazar payı yüzde 74’tü. 2011 yılında yüzde 81 ile zirveye ulaştı.

Ancak sonraki yıllar trend değişti. 2013 ve 2014’te yüzde 64’e geriledi. Yerli markalar pazar payında 17 puanlık kayıp yaşarken yabancıların payı yüzde 19 seviyelerinden yüzde 36’ya kadar çıktı.
20 Avrupa ülkesi için franchise marka verilerini değerlendiren federasyonun yaptığı sıralamaya göre Türkiye, bu 20 ülke içinde ‘yabancıların en çok pazar payı aldığı ülke’ unvanını Hırvatistan ile paylaştı. Türkiye ve Hırvatistan dışında yabancılar sadece Macaristan ve Slovenya’da pazar payı kazandılar. Kalan 16 ülkede ise paylar ya geriledi ya da aynı kaldı. Çek Cumhuriyeti, Polonya ve Finlandiya gibi bazı ülkelerde ise yerlilerin pay kazandığı gözlemleniyor.

100 markamız dışarıya açıldı
Türkiye’de franchise veren şirket sayısı 471. Ancak bu şirketlerden bazılarının birden fazla markası franchise veriyor. Türkiye, Avrupa Franchise Federasyonu değerlendirmelerine alındığı 2010 yılından bu yana franchise veren marka sayısı bakımından birinci sırada yer alıyor. 2010 yılında 1.669 marka franchise veriyorken, 2014 yılı itibariyle bu sayı 1.840’a kadar çıktı. Türkiye’yi 1.796 marka ile Fransa, 1.199 marka ile İspanya izliyor.

Franchise markalarının satış noktası sayısı bakımından da Türkiye, 20 ülke içinde altıncı sırada bulunuyor. Bu konuda liderlik ise Fransa’da. Fransa’da franchiseların satış noktası sayısı 69.735. İkinci sırada Almanya var. Onu İtalya, Polonya ve İspanya gibi ülkeler izliyor. Türkiye 55.000 ile altıncı sırada. Bu veri Türkiye’de franchise veren marka sayısının çok olduğunu, ancak ulaştıkları satış noktası sayısı bakımından birçok Avrupa ülkesine kıyasla geride kaldığını gösteriyor.

Türkiye’den yurtdışına açılan marka sayısı ise 100 adedi geçiyor. Daha yüzlerce marka da ileriki dönem için açılma planı yapıyor. Yaklaşık 60 sektör franchise sistemi ile çalışıyor. Franchise verenlerin zincirler içindeki oranı ise yüzde 80 seviyelerinde. Diğerleri kendi şubelerini açıyorlar. Franchise işletmelerin en çok, sırasıyla giyim, ürün, gıda ve hizmet sektörlerinde yoğunlaştığı görülüyor. Market, yetişkin giyim ve aksesuar zincirlerinin sayısı 200’den fazla. Kafe, fast food ve restoran zincirlerinin sayıları ise 100’ü aştı.

Franchising avantajları neler?
• Tanınmış markaların sağladığı sürekli müşteri ve iş yapma imkanı.
• Franchise veren işletmenin eğitim hizmetleri ve uzman personel desteği sağlaması.
• Kaliteli personel bulma, işe alma ve yetiştirme konularında franchise veren işletmenin tekniklerinden yararlanılması.
• Mali, ticari ve personel konularında sağlanan destekle, teknik işlevlere ağırlık verilip başarı şansı arttırılması.
• Küçük işletmelerin karşılaşacakları risk ve işletmecilik sorunlarının minimize edilmesi.
• Franchise veren işletmenin mali ve hukuk danışmanlarından yararlanılması.
• Şirketin sürekli olarak yaptığı araştırma ve geliştirme çalışmalarından yararlanılması.
• İşletmenin kuruluş aşamasında ve kuruluş yerinin seçiminde bilimsel tekniklerin kullanılması.
• Kuruluş aşamasında leasing kaynaklardan finansal destek sağlanması.
• Reklam, tanıtım giderlerinden tasarruf sağlanması.

Markaların franchise giriş bedelleri

GIDA

Alaçatı Muhallebicisi-75 bin dolar
Arby’s-40 bin dolar
Atom Tost-15 bin Euro
Aslı Börek-10 bin dolar
Bi Çay-15 bin lira
Burger King-40 bin dolar
Bursa Kebap Evi-50 bin dolar
Çıtır Usta-25 bin dolar
Dilek Pastanesi-50 bin dolar
Domino’s Pizza-50 bin dolar
Doğa Mangal-25 bin lira
Döner Market-70 bin lira
Döner Stop-40 bin dolar
Erciyes Börek-75 bin lira
Etiler Marmaris-25 bin dolar
Göçmen Börek-30 bin lira
Gönül Börek-40 bin dolar
Hamsi Finger-10 bin lira
Hatır Kahvesi-20 bin dolar
Kahve Deryası-30 bin dolar
Kırkpınar-40 bin Euro
Little Caesars-40 bin dolar
McDonald’s-30 bin dolar
Meru Döner-30 bin lira
Mr. Kumpir-12 bin Euro
Popeyes-40 bin dolar
Sampi Pide-10 bin dolar
Sam Künefe-10 bin lira
Simit Sarayı-50 bin Euro
Simitçi Dünyası-10 bin Euro
Simit Sokağı-20 bin Euro
Sossis-50 bin lira
Subway-7.500 Euro
Tavuk Dünyası-50 bin Euro
Tavada Tavuk-20 bin dolar
Tatlıses Lahmacun-50 bin lira
Waffle Art-10 bin dolar
Waffle’cı Akın-10 bin dolar

HİZMET

Altın Emlak-25 bin lira
Bil Koleji-50 bin dolar
Carwax-25 bin dolar
Cellini Masaj Koltukları-10 bin lira
Coldwell Banker-10 bin dolar
Deulcom-30 bin lira
Diyet Kapımda-10 bin dolar
Dynomoss-20 bin Euro
Endless Abroad-75 bin lira
Era Gayrimenkul-18 bin dolar
Eskidji-25 bin lira
Essi Güzellik-19 bin Euro
Funlab Eğlence-25 bin dolar
Gönül Davet-15 bin Euro
Hijyenville-75 bin lira
Level Akademi-10 bin lira
İkizin-25 bin lira
Remax-16.500 dolar
Tırtılsan-45 bin lira
Ziebart-25 bin dolar

MAĞAZA

Bun Design-4 bin dolar
Details Accessories-8 bin Euro
Elektral-20 bin lira
Genç Bebe-50 bin dolar
Harmont&Blaine Junior-15 bin Euro
Jag Club-15 bin dolar
Tesbihane-25 bin lira

* Bu rakamlara işletme sermayesi ve reklam katkı payları dahil değildir.

PAYLAŞ