‘Thom Pain’ – Gri Sahne

713
PAYLAŞ

‘Thom Pain, Amerikalı yazar Will Eno’nun 2005 Pulitzer finallerine kalmayı başaran bir eseri. Konu olarak bakıldığında stand up yapan bir karakter var sahnede, Thom Pain. Oyunun dili ve sahneleme biçimi ise yenilikçi. Aynı zamanda modern insanın varoluş çabasını ve çıkmazlarını ele alması açısından evrensel bir içeriğe sahip bu eser.

İlk kez 2009 yılında okumuştum. İlk görüşte aşk yaşadım, diyebilirim. Bunun yanı sıra oyunun sahneleme şeklinin yenilikçi olması ve içeriğinin istisnasız her toplumdan ve her sınıftan insana hitap ediyor olması, eseri çevirip sahnelememe vesile oldu. Eserin çevirisi üç aydan uzun sürdü. Bu konuda bana yardım eden Barış Doğan ve Gül Kalezade’ye buradan tekrar teşekkür ederim. Niyetim eseri aynı yıl sahneye koymaktı. Ama tiyatro topluluğumuz GRİ için kendi sahnemiz olan GRİ Sahne’yi kurmamızla birlikte birçok farklı oyun araya girdi.

Topluluk ve sahne kendi ayakları üzerinde durmaya başlayınca bu yıl eseri tekrar elime aldım. Provalar süresince de son halini aldı.
‘Thom Pain’, modern insanın kargaşa içinde kayboluşu ve kendisine yabancılaşmasını konu alıyor. Sıradan bir kişi olan Thom Pain, yıkıntıya dönüşen hayat hikayesini bir stand up’ta anlatıyor. Oyun sırasında kendi hayatını sorgularken bir çıkış yolu buluyor ve bunu seyirciyle paylaşıyor.

Hayatın bir anlamı olmasını istiyor, hayatın kalıntılarını kendisi ve seyirci için bir kurtuluşa, değerli bir şeye dönüştürmeye çalışıyor. Bir çıkış yolu bulup bulamadığını ise 90 dakikanın sonunda görüyoruz. Dekor olaraksa sadece bir sandalye, bir sözlük ve bir bardak su var.

Tek kişilik bir eser olmasının da verdiği etkiyle tamamen oyuncu ve oyunculuk üzerine kurulu bir eser ‘Thom Pain’. Haliyle ciddi bir oyuncu çalışması gerektiriyor. Çeviriyi kendim yaptığım için metnin içeriğine hakim olduğumu söyleyebilirim. Fakat metne hakim olmak ve onu canlandırmak çok farklı şeyler. Sahnede tek başına olmanın daha ötesinde, seyirciyle birebir oynamak, yani bir nevi stand-up yapmak çok farklı bir durum. Sahnede tek başınıza olduğunuzda kesinlikle ve kesinlikle kaytaramazsınız. Ciddi anlamda orada olmanız ve istisnasız işinizi yapmanız gerekir.

Bir de ‘Thom Pain’ gibi tek kişilik oyunlarda izleyicinin sizi dinlemekten vazgeçmemesini sağlamak gerekiyor. Bunun içinse işinizi ciddiyetle yapmanız yeterli olacaktır. Bu noktada karakteri ve söylediklerini sahiplenmek çok önemli. Renklendirmek ve dikkat çekmeye çalışmak ise fazlasıyla gereksiz. Hele ki böylesi güçlü ve yalın bir metinde bu kuralları mutlaka uygulamak gerektiğini düşünüyorum.

PAYLAŞ